Bir süredir Ubuntu’nun gelecek sürümü Karmic Koala’yı inceliyorum. Harici diskten çalıştığım için bazı sıkıntılar yaşadım ama ik bakışta gördüğüm avantajları ve dezavantajları sizlerle paylaşmak istiyorum.

Öncelikle 9.04 Jaunty Jackalope ile bu sürüm arasındaki en büyük fark, kurulumla birlikte gelen sürücü desteğinin artmış olması. Yukarıda da belirttiğim gibi Ubuntu’yu harici diskime kurup 2-3 farklı bilgisayarda çalıştığım için beni en çok sıkıntıya sokan konulardan biri de varsayılan sürücülerdi. 9.10 Karmic Koala sürümüyle birlikte donanım tanıma desteğinin daha da artacağından şüphem yok.

Dizüstü bilgisayrımdaki Nvidia 9650m ekran kartını ve 1650×1080 ekran çözünürlüğünü sorunsuz olarak tanıyan Ubuntu, işyerindeki Geforce 9800 ekran kartını ve 1920×1200 ekran çözünürlüğünü algılamakta da zorlanmadı. 9.04 sürümünde bilgisayar değiştirdiğimde Nvidia sürücülerini kendim yeninden kurmak zorunda kalıyordum. Bu sorundan kurtulduğuma çok memnun oldum. Üstelik Metacity pencere yöneticisi de daha performanslı çalışır hale gelmiş. Kullananlar bilir, MacOsX’teki araç çubuğunun benzeri olan Avant Window Navigator, Compiz eklentisi olmadan çalışmıyordu. Ama Karmic Koala’da bir kere “metacity -c” komutunu verdikten sonra Avant Window Navigator araç çubuğunu sorunsuzca kullanabiliyorsunuz. (Tabi ki ekran kartınızın Compositing özelliğini desteklemesi gerekiyor…)

Yazının devamını oku

Gözde Linux dağıtımlarından Ubuntu’nun 8.04 (Hardy Heron) versiyonunun kararlı sürümünün piyasaya çıkmasına 4 gün kaldı. Bu süre zarfında kullanıcıların deneyimine sunulan alpha ve beta sürümlerinden sonra RC (Release Candidate = Yayınlanma Adayı) sürümü de bir süredir Ubuntu’nun sitesinden indirilebiliyor. Hatta isteyen Ubuntu (Kubuntu / Xubuntu / Edubuntu) kullanıcıları sistemlerini 8.04 sürümüne güncelleyebiliyorlar.

Ben de sistemimi güncel tutmak isteyenlerden biriyim. Üstelik de Ubuntu’nun sistesinde yer alan “test sürümlerini rutin olarak kullandığınız sistemlerinize kurmanız tavsiye edilmez” uyarısına rağmen sistemimi 8.04 (Hardy Heron) sürümüne güncelledim. Şimdi sizlere deneyimlerimi paylaşmak istiyorum.

Sistemimi güncellerken ilk aklıma gelen donanım – yazılım uyumsuzluklarının olup olmayacağıydı. Bu yüzden sistem güncellemesi yapmadan önce donanım bilgilerimi bir kenara not ettim. (Şu an Asus X51R dizüstü bilgisayar kullanıyorum. Sürücü problemi yaşayabileceğim donanımlar arasında harici ATI Radeon ekran kartım ve Atheros marka kablosuz ağ bağdaştırıcım var. Bilgisayarımda dahili Bluetooth modülü ve Motorola çipli Soft32 fax/modem de var ancak bu donanımları pek kullanmadığım için gözardı edebiliyorum.)

Güncelleme için öncelikle konsolu açtım ve $sudo apt-get update komunutu verdim. Güncelleme paketlerinin indirilmesi bittikten sonra görev çubuğunun sağında Adept-Updater programının simgesi belirdi. (Yanlış hatırlamıyorsam 320 civarında paketin güncellenmesi gerektiğini söylüyordu) Güncellemeyi yaptığınız tarihe göre güncellenecek paketlerin sayısı değişecektir. Misal, bugün 7.10 sürümünden güncelleme yapmaya kalkarsanız tahmini 700 civarında paketin güncellenmesi gerekebilir.)

Adept-updater simgesine tıklayarak yönetici parolamı girdim ve güncellemelerin kurulması için onay verdim. Bu noktada bir uyarım var. Ubuntu 8.04′e güncelleme yaparken sisteminizdeki Türkçe desteğin bir bölümünü kaybediyorsunuz. Fakat bunu, kurulumdan sonra düzeltebilmeniz mümkün. Paket güncellemeleri bittikten sonra bilgisayarınızı yeniden başlattığınızda sizleri 1-2 donanım sorununun karşılaması normal. Güncellemeden sonra bilgisayarımın ses kartının ve ağ kartının çalışmadığını fark ettim. Donanım sürücülerini yeniden kurarak bu sorunu çözdüm. Fakat aradan 2 gün geçtikten sonra bu donanımların da sorununu çözen güncellemeler yüklendiğini fark ettim. Sorunun asıl nedeni kernel güncellemesinden sonra, ses kartını ve kablosuz ağ kartını çalıştıran sürücülerin yeni kernele uygun olarak derlenmemiş olmasıydı…

Şu an 8.04 Hardy Heron sürümünü ve KDE masaüstünü kullanıyorum.  (Yani Kubuntu 8.04 kullanıyorum) Sistemimde herhangi bir sorun yok. Tüm donanımlarım çalışıyor. (Bu arada, KDE’nin 4. sürümü de yayınlandı ve mutlaka denemenizi tavsiye ederim. Vista kullanıcılarının en büyük kozu olan “müthiş görsel öğeler” KDE 4 ile masaüstünüze geliyor. Üstelik kat kat daha performanslı bir şekilde…)

8.04 Hardy Heron’un kararlı sürümü çıktığında, bilgisayarıma temiz bir kurulum yapıp deneyimlerimi tekrar paylaşacağım. O güne kadar Linux’lu günler dilerim…

Geçtiğimiz günlerde yeni ofisimize taşındık ve yeni ofisimizde bazı değişiklikler yaptık. Bunlardan biri de yeni bir hepsi-bir-arada modeli bir cihaz almamızdı. Yazıcı, tarayıcı, fotokopi ve faks işlermizin hepsini birden halledebilecek pek çok yazıcıdan, en ucuzu olan Lexmark X5070 model yazıcıyı alıp ofisimize geldik. Geldik gelmesine ama başımıza geleceklerden zerre kadar haberimiz yoktu.

Öncelikle yazıcının baskı sunucusu (print server) desteği olmadığını öğrendik. (Baskı sunucusu, yazıcı ve benzeri cihazları modem, router ya da harici bir baskı sunucusu cihazı aracılığıyla ağ üzerinden paylaşmaya yarıyor.) Moralimizi çok bozmadan yazıcıyı bir bilgisayara kurup oradan paylaşmaya karar verdik. Windows XP yüklü bir bilgisayarda yazıcıyı denediğimizde ilk sayfanın yaklaşık 5 dakika sonra baskıya girdiğini görünce sorunun sistemde olabileceğini düşünerek başka bir seçeneğe yöneldik: Kendi bilgisayarıma lisanslı Vista’yı kurup, yazıcıyı kendi bilgisayarım üzerinden paylaşıma açacaktım. Açacaktım diyorum, zira öyle bir şey gerçekleşmedi. Yazıcıyı Vista işletim sistemine kurdum kurmasına ama bir türlü diğer bilgisayarların bu paylaşımdan faydalanmasını sağlayamadım.

Hal böyle olunca, yazıcının yazılımını başka bir arkadaşın bilgisayarına kurmayı ve oradan paylaştırmayı denedik. Bu sefer de Vista, XP kurulu bilgisayardaki yazıcıya bağlanmayı reddetti. XP kurulu bilgisayarlar yazıcıya erişebiliyorken, Vista üzerinden yazıcıya bağlanmam mümkün olamadı.

E tabi bu arada, Kubuntu işletim sistemi kurulu bilgisayarıma boşu boşuna Vista işletim sistemi kurmuş oldum. Vista kurduktan sonra, sistem beni 3-4 defa mavi ekranla  haşır neşir etti. Bir kaç kere sistem kilitlendi vs. vs.. Windows gezgini işlemi durdurdu hatalarını saymıyorum bile…Hatta faydası olur diye yeni çıkan Servis Paketi 1′i de kurdum ancak nafile.. Yine mavi ekran, yine çalışmayı durduran Windows gezgini…

En sonunda aradan geçen 3 gün boyunca yaşadığım Vista hezimetinden sonra, Kubuntu 8.04′ün kararlı sürümünün çıkmasını beklemeden Beta sürümünü bilgisayarıma kurdum. Tüm donanımları kurmam  ve kablosuz ağ kartını bilgisayara tanıtmam bir kaç dakikamı aldı. Beta sürüm olmasına rağmen sistem kararsızlığı yok. Donanım uyumsuzluğu yok. (Yalnız, kernel güncellemesi yaparsanız, bazı donanımlarınızın sürücülerini yeniden kurmanız gerekiyor. Beta sürüm olduğundan bu tarz bir hata da çok üzerinde durulacak bir sorun değil bana göre…)

Uzun lafın kısası, Linux kullanmaya başladığımdan beri 2 defa Windows işletim sistemine geri dönmek zorunda kaldım ve her iki seferinde de hüsrana uğrayıp bilgisayarıma tekrar Linux kurdum. Siz de Linux kullanmaktan korkmayın. Herhangi bir sürümü kurup deneyin. Kaybedeceğiniz tek şey bir kaç günlük “öğrenme safhası”ndan başka bir şey olmayacaktır. Alıştıktan sonra Windows kullandığınız günler için ah edeceğinize eminim

Kısa bir hatırlatma ile başlamak istiyorum: Ubuntu Linux dağıtımı genel olarak 6 ayda bir güncellenen bir işletim sistemi. Gutsy Gibbon isimli 7.10 numaralı versiyonu hali hazırda Linux kullanıcılarının kullanımı için temin edilebiliyordu. Ancak bir sonraki sürümün alpha test sürümleri de bir süredir indirilebiliyordu.

Ve nihayet Beta sürümü de indirilmek için sunuculardaki yerini almış bulunuyor. Ubuntu’nun Hardy Heron isimli 8.04 versiyonunu indirmek için www.ubuntu.com adresini ziyaret edebilirsiniz. (Benim de tercihim olan KDE masaüstünü edinmek isterseniz www.kubuntu.com adresini ziyaret etmeniz gerekiyor)

Ancak, ben indirmeyle uğraşamam diyorsanız ve Gutsy Gibbon (7.10) sürümünü kullanıyorsunuz işletimm sisteminizi güncellemek için çok basit bir kaç adımı takip edebilirsiniz. (Dikkat: Eğer işletim sisteminizin kararlılık sorunu yaşamasını istemiyorsanız, Beta sürümünü rutin olarak kullandığınız işletim sistemi üzerine kurmayınız!!!)

1. Konsolu açıp $ gksu update-manager –devel-release yazıp enter tuşuna basın. Şifrenizi girip yeniden enter tuşuna basın.
2. Kontrol et (Check) butonuna basın
3. Upgrade (sürüm yükselt) butonuna basıp sisteminizin güncellenmesini bekleyin. (Bu işlem bağlantı hızınıza bağlı olarak bir kaç saat sürebilir)

Eğer KDE masaüstü kullanıyorsanız;

1. Konsulu açıp $ kdsu “adept_manager –dist-upgrade-level” yazıp enter tuşuna basın.
2. Adept Manager açılınca sağ üstteki “SürümYükseltme” düğmesine tıklayın.
3. İleri, İleri, Tamam butonlarına basarak güncellemelerin sisteminize kurulmasını bekleyin. (Bu işlem bağlantı hızınıza bağlı olarak bir kaç saat sürebilir)

Ardınan bilgisayarınızı yeniden başlattığınızda sisteminiz Ubuntu/Kubuntu Hardy Heron 8.04 Beta sürümüne yükseltilmiş olarak açılacaktır…

Ubuntu/Kubuntu sorularınız için bana e-posta gönderebilirsiniz…

Bugün başıma hiç olmayacak bir iş geldi. Kubuntu yüklü bilgisayarımda Divx film izlemek için bazı “codec” paketlerini yeniden yüklemek isterken tüm sistem dosyalarını da sistemden kaldırıverdim. Kubuntu paket yöneticisi bu konuda beni uyarmadığı gibi, programlar bir bir kaldırılırken işlemi durdurmaya tenezzül de etmedim.

Sonrasında ne mi oldu? Sistemi yeniden açtığımda doğal olarak açılmadı ve sil baştan herşeyi yüklemek zorunda kaldım.

Siz siz olun, bilgisayarınızdan bir şey kaldırmadan önce “paket bağımlılığı” konusuna bir göz atın. Eğer kaldırmak istediğiniz program ya da paket başka paketlere bağımlı ise o paketi kaldırmaktan vazgeçin. (En azından yeniden kurulum yapmayı deneyin) Aksi taktirde sisteminizi yeniden kurmanız gerekebilir. İşin kötü tarafı konsol komutlarını bilmiyorsanız sisteminizdeki belgelerinizi ve dosyalarınızı kaybetmenize neden olabilir.

İsterseniz, konsoldan nasıl yedek alacağınız konusunda size bir kaç öneride bulunayım…

1.adım: Konsolu açmak
Ubuntu veya Kubuntu işletim sisteminiz (veya diğer herhangi bir Linux dağıtımı) zarar gördüğünde sisteminizi konsoldan denetleyebilirsiniz. Genelde buna, X sunucusu açılmadığında ya da cevap vermediğinde de ihtiyaç duyarsınız. Sistemi konsoldan açmak çok basittir. Bilgisayarınızı açtığınzda GRUB açılış menüsünde kurtarma modu (recovery mode) seçmeniz yeterli.

2. adım: Sisteme harici bir disk bağlamak
Yedek almanın en kolay ve zahmetsiz yolu sisteme harici bir disk bağlamaktır. Ancak harici bir diskiniz yoksa veya ikinci bir sabit diskiniz veya sabir diskinizde boş 2. bir bölümünüz varsa bu adımı geçebilirsiniz.

Genel olarak USB bağlantıya sahip harici diskler tercih edildiğinden diskimizi USB yuvasına takıyoruz. Ardından konsolda sırasıyla; ($ işareti olmadan)

$ cd /media
$ ls

yazıyoruz. Ekranda

cdrom cdrom0 sda1 WDHarddisk benzeri bir liste gözükmesi lazım. Burada sda1 bir disk bölümünü WDHarddisk ise harici diskin etiketini göstermektedir. Eğer harici diskinizi bu listede göremiyorsanız merak etmeyin. Harici diskinizi elle bağlamanız gerekiyor demektir.

Harici Diski elle bağlamak için;

$ sudo mkdir /media/haricidisk komutu ile /media/ klasöründe bir dizin oluşturun,
$ sudo mount -t ntfs-3g /dev/sdb1 /media/haricidisk komutu ile /dev/sdb1 aygıtını sisteme bağlayın,
$ cd /media/haricidisk yazarak bu dizine geçin,
$ ls -la yazarak diskinizin içeriğini kontrol edin. Eğer bu komutun ardından bir hareket göremiyorsanız harici diskinizi sisteme bağlayamamışsınız demektir.

3. adım: Yedek almak
Yedek almak için en zor kısımlarından biridir. Konsolu kullanmak, grafiksel arabirim kullanmaya alışkın olanlar için tam bir kabus olarak adlandırılabilir. Ama imkansız olmadığı da bir gerçek. Yapılacak işlemler sırasıyla şu şekilde:

$ sudo mkdir /media/haricidisk/Yedek (Harici diskte Yedek isimli klasör oluştur)
$ cd ~/ (kök dizine geç /home/KULLANICI_ADI)
$ sudo cp -Rv *.* /media/haricidisk/Yedek/ (Kök dizindeki tüm dosya ve klasörleri harici diskteki Yedek klasörüne kopyala)

Bu komutlar kullanıcı dizinindeki tüm dosyaları (belgeler, yazılar, resimler vb.) harici diskteki Yedek klasörüne kopyalar ancak iş bununla bitmiyor. E-postalarınız, tarayıcı ayarlarınız vb. programları da kopyalamanız gerekecektir. Aşağıda Firefox, Thunderbird ve Amsn programlarının yedeğini alacağım:

$ sudo mkdir /media/haricidisk/Yedek/.amsn
$ sudo mkdir /media/haricidisk/Yedek/.mozilla
$ sudo mkdir /media/haricidisk/Yedek/.mozilla-thunderbird
$ sudo cp -Rv .amsn/*.* /media/haricidisk/Yedek/.amsn
$ sudo cp -Rv .mozilla/*.* /media/haricidisk/Yedek/.mozilla
$ sudo cp -Rv .mozilla/*.* /media/haricidisk/Yedek/.mozilla-thunderbird

Yukarıdakiler haricinde yedek almak isteyeceğiniz dosyalar varsa, bu dosya veya dizinleri listelemek için

$ ls -la | less komutunu verebilirsiniz. Ardından kopyalamak istediniz dizini;
$ sudo mkdir /media/haricidisk/DİZİN_ADI komutu ile oluşturup,
$ sudo cp -Rv dizin_adı/*.* /media/haricidisk/dizin_adı komutu ile dosyalarınızı kopyalayabilirsiniz.

Yedekleme bittikten sonra yapmanız gereken sistemi yeniden kurmak. Gerisi size kalmış…

Geçmiş olsun ve bundan sonrası için kolay gelsin